Stanowisko dzielnicowego ma już 100 lat!
W tym roku przypada setna rocznica powołania funkcji dzielnicowego w polskiej Policji. To właśnie na mocy rozkazu nr 330 z 26 sierpnia 1926 roku Komendanta Głównego PP inspektora Mariana Borzęckiego w strukturach ówczesnej Policji Państwowej wyodrębniono nowe stanowisko, które z czasem stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych dla mieszkańców.
Instrukcja o dzielnicowych z 1926 roku określała, że ich liczba w komisariatach (miejskich) zależeć ma od wielkości aglomeracji. Natomiast w komisariatach specjalnych (czyt.: specjalistycznych), mieli występować tylko w niektórych. Na przykład – wodnych, których rejony służbowe obejmowały odcinek rzeki oraz tereny przybrzeżne, zamieszkałe niekiedy przez duże skupiska ludzi. W założeniach przyjmowano optymistycznie, iż jeden dzielnicowy wystarczy do obsługi od 4 do 10 tys. mieszkańców. Nie zawsze było to możliwe, dokonywano więc korekt.
Panem Dzielnicowym nie mógł być pierwszy z brzegu funkcjonariusz. Kandydat na niego musiał się cieszyć nieskazitelną opinią w służbie i poza nią, posiadać duże wyrobienie życiowe oraz doświadczenie zawodowe. Z reguły więc na to stanowisko pretendowali policjanci w stopniu starszego przodownika, przodownika lub - w ostateczności (wyjątkowo) – starsi posterunkowi. Ale musieli wykazać się wyjątkowo dobrymi wynikami w służbie.
Dzielnicowy (wówczas często nazywany "przodownikiem dzielnicowym") stał się najbardziej rozpoznawalnym policjantem. Jego zadaniem było doskonałe poznanie mieszkańców, terenu oraz zwalczanie przestępczości pospolitej i wykroczeń. Dalej od roku 1944 do końca trwania PRL rola dzielnicowego wraz ze przemianą Policji Państwowej w Milicję Obywatelską uległa zmianie. W tym okresie, oprócz zadań prewencyjnych, byli mocno zaangażowani w nadzór administracyjny państwa (m.in. kontrolę meldunkową). Często postrzegano ich jako narzędzie kontroli społecznej, choć w mniejszych społecznościach nadal pełnili rolę mediatorów. W 1990 roku przywrócono nazwę Policja. Rola dzielnicowego zaczęła przesuwać się w stronę community policing – modelu współpracy ze społeczeństwem.
Podstawowymi zadaniami policjantów na stanowisku dzielnicowego są m.in.:
- prowadzenie rozpoznania przydzielonego mu rejonu pod względem osobowym, terenowym, zjawisk i zdarzeń mających wpływ na stan bezpieczeństwa i porządku publicznego;
- realizowanie zadań z zakresu profilaktyki społecznej;
- realizowanie zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie;
- rozwiązywanie konfliktów sąsiedzkich w zakresie pozostającym we właściwości Policji;
- dokonywanie wywiadów i ustaleń na rzecz podmiotów uprawnionych;
- realizowanie zadań z zakresu ścigania sprawców przestępstw i wykroczeń;
- kontrolowanie przestrzegania prawa powszechnie obowiązującego oraz przepisów prawa miejscowego.
Teren działania każdej jednostki organizacyjnej Policji podzielony jest na mniejsze obszary, które w przypadku dzielnicowych nazywają się rejonami służbowymi dzielnicowych. Każdy dzielnicowy posiada „swój rejon służbowy”. W Polsce wyodrębniono ponad 8 tysięcy rejonów służbowych dzielnicowych. Policjanci ci nie wyróżniają się spośród innych policjantów, ani umundurowaniem, ani wyposażeniem czy też uzbrojeniem. Podobnie posiadają pełne kompetencje przysługujące każdemu policjantowi. Jednak z racji wykonywanych zadań dzielnicowi są policjantami posiadającymi odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe. Aby zostać dzielnicowym policjant musi posiadać minimum 3 lata stażu służby. Dzielnicowi przechodzą specjalistyczne kursy, które poszerzają ich umiejętności m.in. w zakresie komunikacji społecznej i interpersonalnej, profilaktyki społecznej, rozwiązywania sporów czy też problematyki uzależnień.
W ciągu minionych 100 lat funkcjonowania instytucji dzielnicowych w Policji zmieniło się wiele. Zwłaszcza środki i metody ich pracy. Bez zmian pozostało jedno: służba dla ludzi i wśród ludzi.
Dzielnicowi nie pełnią służby całodobowo. W sytuacjach nagłych lub zagrażających bezpośrednio życiu i zdrowiu należy korzystać z numerów alarmowych 112 lub 997.
Dane kontaktowe swojego dzielnicowego mogą Państwo odnaleźć na stronach internetowych swoich jednostek Policji.


